Türk Tabipleri Birliği (TTB) Afetlerde Sağlık Hizmetleri Yönetimi Akademisi (ASHYA), 6 Şubat 2023 depremlerinin dördüncü yılına yönelik rapor hazırlıkları kapsamında Hatay ve Adıyaman tabip odalarının çağrısıyla 15 Ekim 2026 günü Hatay’da, 16 Ekim 2026 günü ise Adıyaman’da düzenlenen değerlendirme toplantılarına katıldı.
Deprem bölgesinde devam eden sorunlar ile yeniden inşa sürecinin toplumsal yaşam ve sağlık alanlarındaki etkilerinin değerlendirildiği toplantılarda, dördüncü yıl raporunda ele alınması gereken öncelikli konular tartışıldı. Dördüncü yıl raporu ile deprem bölgesinde yaşayanların güncel sorunlarının ve iyileşme sürecinde karşılanmayan gereksinimlerinin gündeme taşınması amacı dile getirildi.
Hatay’da Sağlık Hizmetlerine Erişim Sorunları Öne Çıktı
Hatay’da düzenlenen toplantıya TTB ASHYA’nın yanı sıra Hatay Dişhekimleri Odası, Hatay Eczacı Odası, Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası Hatay Şubesi ile Türkiye İnsan Hakları Vakfı temsilcileri katıldı.
Toplantıda deprem sonrasında sağlık hizmetlerinin yeniden örgütlenmesi, sağlık tesislerinin mevcut durumu, birinci ve ikinci basamak sağlık hizmetlerine erişim ve sağlık emekçilerinin çalışma koşulları ele alındı.
Katılımcılar, depremin üzerinden dört yılı aşkın süre geçmesine karşın ildeki aile sağlığı merkezlerinin yarısından fazlasının hâlâ konteynırlarda hizmet vermek zorunda kaldığını, yeni yerleşim alanlarında sağlık birimlerinin yeterince planlanmadığını ve kent merkezlerinde sağlık hizmetlerine erişimde önemli güçlüklerin sürdüğünü ifade etti. Hastane yatak kapasitelerinin il geneli yerine ilçeler düzeyinde değerlendirilmesi gerektiği; özellikle Antakya, Defne, Samandağ ve Kırıkhan gibi ilçelerdeki hizmet gereksinimlerinin görünür kılınmasının önemi vurgulandı.
Toplantıda ayrıca ulaşım sorunları, ağız ve diş sağlığı hizmetlerine erişim, çevre kirliliği, ruhsal ve toplumsal iyilik hâli ile yeniden inşa sürecindeki kurumlar arası koordinasyon eksiklikleri tartışıldı. Konut üretimi ile sağlık ve diğer kamusal hizmetlerin planlanması arasındaki kopukluğa dikkat çekilirken, yeni yerleşim alanlarında yaşayanların sağlık hizmetlerine erişiminin de doğrudan değerlendirilmesi önerildi.
Dördüncü yıl raporunda sağlık hizmetlerinin mevcut durumunun ilçe düzeyindeki verilerle ortaya konulması, ilgili kurumlardan bilgi talep edilmesi ve deprem sonrası iyileşmenin yalnızca fiziksel yeniden inşa üzerinden değerlendirilmemesi gerektiği belirtildi.
Adıyaman’da Güvenli Kentler, Toplumsal İyileşme ve Deprem Hafızası Tartışıldı
Adıyaman’da düzenlenen toplantıya TTB ASHYA’nın yanı sıra Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası Adıyaman Şubesi, Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası Adıyaman Şubesi, İnsan Hakları Derneği Adıyaman Şubesi, Pir Sultan Abdal Kültür Derneği Adıyaman Şubesi, Adıyaman Kent Konseyi ve Adıyaman Sivil Toplum Dayanışma Grubu temsilcileri katıldı.
Toplantıda yeniden inşa sürecinin toplumsal sonuçları, barınma ve mülkiyet sorunları, kamusal hizmetlere erişim, afetlere hazırlık ve sivil toplumun güçlendirilmesi konuları öne çıktı. Katılımcılar, deprem sonrasında yapılan konutların sayısının yanı sıra insanların bu konutlarda güvenli ve sağlıklı bir yaşam sürdürüp sürdüremediğinin değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Konutların fiilen kullanılabilirliği, hak sahipliği, tapu ve borçlandırma süreçleri, yerinde dönüşüm uygulamaları ve kırsal yerleşimlerin yeniden düzenlenmesinin yarattığı sorunlar ele alındı. Yeniden inşa çalışmalarının ekolojik etkileri, sel ve diğer afet riskleri, toplanma alanlarının durumu ve afetlere hazırlık kapasitesi de toplantının önemli tartışma başlıkları arasında yer aldı. Sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan güçlükler, sağlık emekçilerinin çalışma koşulları, deprem sonrası devam eden ruhsal ve toplumsal sorunlar ile psikososyal destek gereksinimi üzerinde duruldu.
Toplantıda ayrıca karar alma süreçlerine toplumun ve yerel örgütlerin katılımı, kamusal hizmetlerin güçlendirilmesi, meslek örgütleri ve sivil toplum kuruluşları arasındaki dayanışmanın geliştirilmesi gerektiği ifade edildi. Deprem sonrası oluşan toplumsal dayanışma ağlarının sürdürülmesinin, gelecekteki afetlere hazırlık açısından taşıdığı önem vurgulandı.
Dördüncü Yıl Raporunda Deprem Bölgesinin Güncel Sorunları Görünür Kılınacak
Her iki toplantıda da Şubat 2023 depremlerinin yalnızca yıldönümlerinde hatırlanmasının yeterli olmadığı, deprem bölgesinde devam eden sorunların sürekli izlenerek kamuoyu gündeminde tutulması gerektiği vurgulandı.
Dördüncü yıl raporunun, bölgedeki sağlık hizmetlerinin ve toplumsal yaşam koşullarının güncel durumunu ortaya koymasının yanı sıra, afet sonrası iyileşme politikalarının değerlendirilmesine ve gelecekteki afetlere yönelik toplumsal hazırlığın güçlendirilmesine katkı sunması hedefleniyor.
