Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) tarafından 14 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yazı ile akademik kadro ilanı açılmıştır. Kadro ilanı incelendiğinde açılan toplam 236 kadronun 230’unun profesör (%97,5), 4’ünün doçent (%1,7), 2’sinin doktor öğretim üyesi (%0,8) kadrosu olduğu; ayrıca kadro dağılımlarının büyük illerde yoğunlaştığı görülmektedir (İstanbul %31,78, Ankara %29,66 Adana %9,32).
Kadro ilanında açılan kadro sayısının benzeri görülmeyecek kadar fazla sayıda olması dikkat çekicidir. Kadro dağılımına bakıldığında da profesörlük kadroları ve büyükşehirler lehine dağılımın çok belirgin olması; üniversitenin akademik kadro planlamasının hangi ihtiyaçlara göre yapıldığı, kadroların birimler arasında nasıl dağıtıldığı ve atama koşullarının hangi ölçütlerle belirlendiği sorularını gündeme getirmektedir.
Üstelik tartışma yalnızca kadroların sayısı ve dağılımıyla da sınırlı değildir. İlanlarda aranan şartlar incelendiğinde son derece öznel koşulların arandığı görülmektedir, çok özgün başlıklarda çalışmalar atama şartı olarak aranmaktadır, kadro ilanında aranan şartlar akademik ölçütler yerine kişileri tarif eder niteliktedir. İlanlarda yer alan özel koşulların nesnel, bilimsel ve denetlenebilir ölçütlere dayanıp dayanmadığı, adaylar arasında eşitliği sağlayıp sağlamadığı mutlaka açıklığa kavuşturulmalıdır. Belirli bir adayın akademik geçmişine veya çalışmalarına özgü biçimde düzenlenen koşullar, liyakat ve fırsat eşitliği ilkeleri açısından ciddi sorunlar yaratmaktadır.
SBÜ, 17 Kasım 2020 tarihinde “Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönergesi”ni yayımlamış; yönerge 1 Ocak 2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Ayrıca daha önce özel şartların açtığı tartışmalar nedeni ile 9 Mart 2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemeyle, öğretim üyesi kadro ilanlarında adayların lisansüstü tezlerinin veya tez başlıklarının kısmen ya da tamamen özel koşul olarak belirtilmesine ve yalnızca belirli bir adayı tanımlayabilecek nitelikte özel şartlar konulmasına ilişkin sınırlamalar getirilmiştir. Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK) da geçmişte, belirli bir kişinin uzmanlık alanını tarif ederek o kişiye yönelik biçimde hazırlanan kadro ilanlarının kabul edilemeyeceği yönünde değerlendirmeleri bulunmaktadır. SBÜ tarafından yapılan atamalara karşı yapılan şikayetlere karşılık YÖK daha önce “Akademide son günlerde yapılan atamalarda liyakat ve ehliyetin gözetilmediği, bu hususunda toplumsal vicdanı rahatsız ettiği yönünde dikkate alınması gereken şikayetler var. Yeni YÖK olarak, kaliteyi, şeffaflığı ve liyakati önceleyerek, yeni ve yenilikçi çalışmalarımıza devam ediyoruz. Akademideki atamalara ilişkin şikayetlerin farkındayız. Ama bu şikayetlerin ancak şeffaflık ve liyakat öncelenerek çözülebileceğini, önümüzdeki günlerde liyakat ve ehliyeti öne çıkaracak yeni kararlar alınacağını da ifade etmek isteriz. Türkiye’de tek bir kişinin ihtisas yaptığı bir alana özgü özel şart konularak ilana çıkılması ne akademinin ne vatandaşlarımızın vicdanında kabul görecek bir husus değil” açıklamasını yapmıştır.
SBÜ ise yaptığı son kadro ilanında ise kadro sayısı, dağılımı ve aranan şartların içeriği ve gerekçeleri bakımından ilgili YÖK tarafından yapılan açıklamalara ve kriterlere uyulmadığı gibi, SBÜ’nün kendi koyduğu kriterlere de uyulmadığı, akademik liyakat, bilimsel ve etik kuralların ihlal edildiği görülmektedir.
Türk Tabipleri Birliği, daha önce de akademik değerlere aykırı, liyakat ve kamu yararı ilkeleriyle bağdaşmayan kadro ilanları konusunda YÖK’e ve SBÜ rektörlüğüne yazı yazarak ilgili ilanların iptal edilmesini talep etmiştir. Son ilanlar da aynı ilkeler çerçevesinde değerlendirilmektedir.
Akademideki Yapısal Eşitsizlikler Derinleşiyor
Kadro ilanları, üniversitelerde uzun süredir biriken yapısal sorunlardan bağımsız ele alınamaz. Uzmanlık eğitimi veren, sağlık hizmeti sunan, bilimsel araştırma yürüten ve yıllardır akademik üretime katkıda bulunan bazı kliniklerde kadro açılmazken, uzmanlık eğitimi vermeyen bazı birimlerde kadro ilanlarına çıkılması, kadro planlamasının hangi nesnel ihtiyaçlara göre yapıldığı konusunda soru işaretleri yaratmaktadır.
Benzer biçimde, yıllardır aynı kurumda eğitim, araştırma ve hizmet alanlarında önemli katkılar sunan akademisyenler hak ettikleri kadroları beklerken, daha az bilimsel katkısı bulunan kişilerin veya kurum dışından adayların atanabilmesi, hak kaybına sebep olmakta, akademik emek ve liyakat açısından adalet duygusunu zedelemektedir.
Bu eşitsizlikler yalnızca bireysel mağduriyetlere yol açmamaktadır. Akademik çalışma ortamında çalışma barışını bozmakta, kurum içindeki güveni aşındırmakta ve bilimsel üretkenliği olumsuz etkilemektedir. Kadro dağılımındaki adaletsizlikler, akademisyenlerin ekonomik ve özlük hakları bakımından da eşitsizliklere neden olmaktadır. Ayrıca nesnel olmayan ölçütlerle atama yapılması, akademide kadrolaşmanın da önünü açmaktadır.
Üniversitelerin akademik kadro planlaması; kişilere, dar kurumsal tercihlere veya şeffaf olmayan kararlara göre değil, eğitim gereksinimleri, uzmanlık eğitiminin sürdürülmesi, bilimsel araştırma kapasitesi ve akademisyenlerin liyakati temelinde yapılmalıdır. Kadro ilanlarının amacı belirli kişilere görev alanı açmak değil, üniversitenin bilimsel niteliğini ve topluma sunduğu hizmeti güçlendirmek olmalıdır.
Türk Tabipleri Birliği olarak, SBÜ Rektörlüğü’nü ve YÖK’ü
14 Ekim 2026 tarihli kadro ilanlarını, özel koşulları ve bu koşulların gerekçelerini mevzuata uygunluk açısından incelemeye,
Üniversitenin kendi atama yönergesine ve YÖK mevzuatına aykırı koşullar içeren ilanları iptal etmeye,
Kadro dağılımını eğitim, sağlık hizmeti, uzmanlık eğitimi ve bilimsel araştırma gereksinimleri doğrultusunda yeniden değerlendirmeye,
Akademik atamalarda nesnel, şeffaf, denetlenebilir ölçütleri uygulamaya,
Akademik emeği, liyakati ve bilimsel özerkliği koruyacak bir kadro politikası izlemeye,
Mevzuata uygunluğu sağlamak ve akademideki yapısal eşitsizlikleri gidermek üzere sorumluluklarını yerine getirmeye çağırıyoruz.
Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi
