Türk Tabipleri Birliği (TTB) ve TTB Uzmanlık Dernekleri Eşgüdüm Kurulu (UDEK); tütün kontrolü politikaları ile 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun’da yapılması planlanan düzenlemeler ile ilgili 25 Eylül 2026 günü Sağlık Bakanlığı’na bir yazı yazdı.
“Türkiye’de tütün kullanımı ve tütün ürünlerine maruz kalma, toplum sağlığı açısından ciddi bir tehdit oluşturmaya devam etmekte ve bu tehdit giderek artmaktadır” uyarısıyla başlayan yazıda; ekonomik teşviklerle tütün ürünlerinin çeşitliliği ve miktarının arttığı, yasal düzenlemelere karşın perakende satış noktalarında tütün ürünü reklamlarının sergilendiği, ticari satışı yasak olmasına karşın e-sigara kullanımının yaygınlaştığı, kapalı alanlarda maruziyetin önlenmesine yönelik denetimlerin yetersiz kaldığı ve tüm bunlara bağlı olarak tütün ürünü satışlarının rekor seviyeye ulaştığı belirtilerek tütün politikalarının yeniden ve etkin biçimde ele alınması gerektiği kaydedildi.
Her ne kadar yapılması planlanan değişiklikler ile bir bilgilendirme yapılmasa da, gerek TTB’nin gerekse de uzmanlık derneklerinin tütün kullanımı ve maruziyetinin bireysel ve toplumsal sağlık üzerindeki etkilerine ilişkin önemli bir bilgi ve deneyime sahip olduğu hatırlatılan yazıda; bu doğrultusunda korunması ve uygulanması gereken temel ilke ve yaklaşımlar şöyle sıralandı:
4207 sayılı kanunda net olarak tanımlandığı gibi; kapalı ortamların, herhangi bir istisna yaratılmadan yüzde yüz olarak tütün ürünlerinin kullanımından korunması ve konu hakkında etkin denetimin sağlanması.
Tütün endüstrisinin dünya genelinde azalan satış oranlarını yeniden artırmak için piyasaya sunduğu yeni tütün ürünlerinin satışına izin verilmemesi ve etkin denetim yoluyla bu ürünlerin illegal ticari satışının engellenmesi.
Tütün endüstrisinin talep ettiği ancak Dünya Sağlık Örgütü’nün açık biçimde reddettiği “zarar azaltma” kavramına uyumlu adımlar atılmaması; elektronik sigara, ısıtılmış tütün ürünleri ve diğer nikotin ürünleri konusunda izin verici uygulama ve ruhsatlandırmalar sağlanmaması.
Tütün ürünlerine toplumdaki erişilebilirliğin ve yaygınlığın azaltılması amacıyla tütün ürünlerinin piyasaya arzının kotalar yoluyla azaltılması, var olan ürün çeşitliliğinin kısıtlanması, ürünlerin görsel cazibelerinin önlenmesi ve perakende satış noktalarındaki görünürlüğünün ortadan kaldırılması.
Yazının sonunda TTB ve TTB UDEK’in yürütülen veya planlanan mevzuat çalışmalarına ilişkin bilgilendirilerek görüş, öneri ve bilimsel katkılarının alınmasının gerektiği vurgulandı.
Yazının tamamı için tıklayın.
